-
1 Pot Effect
In lace work this denotes designs such as vases, baskets, etc. -
2 Antwerp Pot Lace
Bobbin lace resembling early Mechlin showing a "pot" effect in the design. First made in Antwerp in the 17th century and was intended to supply the great demand for Mechlin. Also known as Flanders Lace and Point d'Anvers. -
3 życi|e
n sgt 1. (proces) life- życie na ziemi life on earth- poszukiwanie form życia w kosmosie the search for life forms in the universe- wiosną budzi się życie in spring everything comes to life2. (egzystencja) life- uratować komuś życie to save sb’s life- zamach na życie cara an attempt on the tsar’s life- pożegnać się a. rozstać się z życiem to depart this life- odebrać sobie życie to take one’s (own) life- stracić życie to lose one’s life- jej syn przypłacił to życiem her son paid for it with his life- ujść z życiem to escape with one’s life- ten błąd kosztował ją życie that mistake cost her her life- oddać za kogoś/coś życie to lay down a. give one’s life for sb/sth książk.- pozostawać przy życiu to remain alive- lekarze utrzymywali pacjenta przy życiu przez dwie doby the doctors managed to keep the patient alive for two days- tylko praca trzyma go przy życiu work is the only thing that keeps him going pot. a. keeps him alive- nieliczni pasażerowie pozostali przy życiu the few surviving passengers3. (okres od narodzin do śmierci) life, lifetime- nigdy w życiu nie widziałam czegoś takiego I’ve never seen anything like it (in my life)- już za życia był postacią legendarną he was a legend in his own lifetime- za życia babci to było nie do pomyślenia it was unthinkable in grandma’s time- kalendarium życia poety significant dates in the poet’s life- całe swoje dorosłe życie spędził w tym mieście he spent his entire adult life in this town- cieszyć się życiem to enjoy life- używać życia to live life to the full- ułożyć sobie życie na nowo to make a new life for oneself- nadawać sens czyjemuś życiu to give sb’s life meaning- styl życia a lifestyle, a way of life- szkoła przystosowuje dzieci do życia the purpose of a school is to adjust children to social life- życie duchowe/seksualne/zawodowe sb’s spiritual/sex/working life- wtrącać się w czyjeś życie to interfere in sb’s affairs a. life- urządzić sobie życie to arrange one’s life- mieć łatwe/trudne życie to have an easy/a hard life- życie go nie rozpieszcza his life is not all roses4. (utrzymanie) living- zarabiać na życie to earn a living, to make one’s living- zarabia na życie malowaniem portretów he makes his living painting portraits- poziom życia the standard of living, living standards- ludzie pozbawieni środków do życia people deprived of a means of livelihood- ledwo mu starcza na życie he barely has enough to live on- życie w stolicy jest bardzo drogie life in the capital is very expensive- pieniądze na życie housekeeping (money)5. (rzeczywistość) (real) life- tak jest w teorii, ale nie w życiu that’s how it is in theory, but not in practice a. real life- zupełnie nie zna życia he’s totally inexperienced- historia z życia wzięta a true-life story6. (witalność) life, energy- być pełnym życia to be full of life a. vigour- tryskać życiem to be bursting with energy- z życiem, panowie! look lively, men! pot.7. (ruch) life- miasto od świtu tętni a. kipi życiem the city pulsates with life from the crack of dawn- po latach zastoju życie budzi się w tutejszych miasteczkach after years of stagnation the local villages are coming (back) to life8. (środowisko) life- poznać życie mieszkańców/szlachty to learn about the life of the locals/nobility- życie publiczne/społeczne/kulturalne public/social/cultural life9 (funkcjonowanie) life- średni czas życia samochodu the average life of a car- państwo nie może utrzymywać przy życiu nierentownych przedsiębiorstw the state can’t keep unprofitable companies alive- □ nocne życie miasta the city’s nightlife- życie intymne sb’s love life- życie osobiste a. prywatne private life- życie wieczne Relig. eternal a. everlasting life- brać życie lekko to be light-hearted- brać życie na serio a. patrzeć poważnie na życie to take life seriously- być bez życia to be lifeless- być czyimś życiem książk. to be sb’s life- być nie do życia (być słabym) to be half dead a. more dead than alive; (być niezaradnym) to not be cut out for this life a. world; (o mieście) to be impossible a. hard to live in- dać komuś życie książk. to give sb the gift of life- dać znak życia (napisać list) to drop a line- darować komuś życie książk. to spare sb’s life- jeśli ci życie miłe książk. if you value your life- w szkole nie miał życia, koledzy go szykanowali pot. he had a hard a. tough time at school, he was bullied all the time- mężczyzna/kobieta mojego życia the man/woman in my life- mieć święte życie to live a. lead the life of Riley pot.- mieć własne życie to have a life of one’s own, to live one’s own life- ma życie usłane różami his life is a bed of roses- nie zaznać a. zakosztować życia to not taste life- póki życia przest. until a. to the end of one’s days- przypłacić a. okupić coś życiem książk. to pay for sth with one’s life, to lay down a. give one’s life for sth- samo życie that’s life, such is life- sprawa a. kwestia życia i śmierci a matter of life and death- szkoła życia książk. school of hard knocks- tchnąć w coś życie książk. to breathe (new) life into sth- usunąć się z czyjegoś życia książk. to part company with sb- wchodzić w życie [młodzież, nastolatek] to leave home; [ustawa, przepis] to come into a. to take effect- wprowadzić a. wcielić coś w życie to bring a. put sth into effect- złamać sobie/komuś życie to make one’s/sb’s life a misery- życie się ledwie w nim kołacze he’s ready to give up the ghostThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > życi|e
-
4 da|ć
pf — da|wać impf (dam — daję) Ⅰ vt 1. (przekazać, darować) to give- dać komuś coś to give sth to sb, to give sb sth- dać napiwek to give a tip- dać zaliczkę to leave a. put down a deposit- na urodziny rodzice dali mi encyklopedię my parents gave me an encyclopedia for my birthday- dała mi to zdjęcie na pamiątkę she gave me this photo as a memento- dał nam paczkę dla ojca he gave us a parcel for Father a. our father- prosiłam, ale nie dał mi ani grosza I asked him, but he didn’t give me a penny- w zamian za pocztówki dał mi serię znaczków in exchange for the postcards he gave me a series of stamps- dużo/wszystko bym dał za pewność, że sprawa zostanie załatwiona I’d give a lot/anything to be sure that things will be settled okay- dać z siebie wszystko to do one’s utmost, to give one’s all2. (podać) to give, to pass- daj mi rękę give me your hand- daj (mi) gazetę/nożyczki/sól pass (me) the newspaper/scissors/salt- daj mi chleb (całość) pass (me) the loaf, will you?- daj mi chleba (trochę) pass me some bread, will you?- lekarz dał mi antybiotyki pot. the doctor gave me some antibiotics- dać komuś zastrzyk pot. to give sb an injection- dawać przykłady to give examples3. (udostępnić) to give- dać komuś swój adres/telefon to give sb one’s address/phone number- dać komuś kwaterę to give sb a room- dać komuś nocleg to give sb a room for the night- ojciec dał mi samochód na cały dzień Dad let me have the car for the whole day- dać komuś jeść/pić to give sb something to eat/drink4. (umożliwić) to give- dać komuś okazję do czegoś to give sb a chance a. opportunity to do sth- dać komuś pracę to give sb a job- studia dają możliwość lepszej pracy higher education gives you the chance of a better job- to stanowisko daje pewne przywileje the post gives you a. offers certain privileges- jej zachowanie dało powód do wielu plotek her behaviour gave rise to many rumours- festiwal daje (artystom) okazję wybicia się the festival gives artists the chance to make a name for themselves- biegacz nie dał szans rywalom the runner didn’t give his rivals a chance- dałem jej czas do namysłu I gave her some time to think it over- dane mi było współpracować z wielkimi aktorami książk. I had the opportunity of working with some outstanding actors- nie dane mu było zaznać spokoju książk. he was never to know peace5. (udzielić) give- dać komuś awans/rozwód to give sb (a) promotion/a divorce- dać komuś błogosławieństwo to bless sb, to give sb one’s blessing- dać komuś dymisję to dismiss sb- dawać lekcje/korepetycje to give (private) lessons a. tuition- dać komuś naganę to reprimand sb- dać komuś odpowiedź to give sb one’s a. an answer- muszę dać odpowiedź w ciągu trzech dni I have to give my answer within three days- dać komuś ślub to marry sb- sędzia dał im łagodny wyrok the judge gave them a light sentence- dać komuś imię/przezwisko to give sb a name/nickname- dać dziecku (na) imię Edward to give a child the name (of) Edward6. (oddać) to take- dać bieliznę pościelową do pralni to take a. send the bed linen to the laundry- dać buty do szewca to take one’s shoes to the cobbler’s a. a shoe repair shop- dać samochód do warsztatu to take one’s car to a garage- dać ogłoszenie do prasy to put an advert in the paper- dać dziecko do prywatnej szkoły pot. to send a child to a private school- nie dam dziadka do domu starców pot. I won’t put Grandad in a. send Grandad to an old people’s home7. (przynieść) to give, to bring [rezultat, wynik]- dać zysk to yield a. bring in a profit- leczenie nie dało efektu the treatment didn’t produce the desired effect- dawać komuś przyjemność to give sb pleasure- praca z dziećmi dała jej dużo satysfakcji working with children gave her a lot of satisfaction- dać komuś wiedzę/wyobrażenie o czymś to give sb knowledge/an idea of sth- dwa plus dwa daje cztery two plus two makes a. equals four- to nic nie daje a. da that’s no use a. good- dyskusja z nim nic nie da talking to him won’t do any good8. (wystąpić) to give [koncert, wykład, przedstawienie]- piłkarze dali pokaz nieudolności the footballers gave a display of incompetence- nauczyciel religii dawał nam same dobre stopnie the religion teacher gave us all good marks- za referat daję ci szóstkę I’m giving you an A for your talk in class- za ten skok sędziowie nie dadzą jej dużo punktów the judges won’t give her many points for that jump- jurorzy jednomyślnie dali mu pierwszą lokatę the judges unanimously awarded him first place- krowy dają mleko cows give milk- ogień daje dużo ciepła fire gives out a. off a lot of heat- drzewo dawało przyjemny cień the tree gave us some pleasant shade- tu damy stół, a tam fotel we’ll put the table here and the armchair there- spis treści damy na początku we’ll put the table of contents at the front- na dno garnka dajemy trochę oleju we put a little oil in the bottom of the saucepan- sklepikarka daje mi na kredyt the shopkeeper sells me things on credit- w tym sklepie dają telewizory na raty in this shop you can get TV sets on hire purchase- dać dźwignię do przodu/tyłu to move a lever forwards/backwards- daj trochę w tył move (it) back a bit- dał krok do przodu he took a step forward14. pot. (zapłacić) to give, to pay- ile dałaś za ten płaszcz? how much did you give a. pay for that coat?- dałeś za to więcej, niż było warte you gave a. paid more for it than it was worth- dają mu krocie za każdy obraz he gets a fortune for every painting- dać komuś łapówkę to bribe sb, to give sb a bribe- kto da więcej? (w licytacji) any advance on that?Ⅱ vi 1. (pozwolić) to let, to allow- dać komuś coś zrobić to let sb do sth, to allow sb to do sth- pies nie dał mi wejść the dog wouldn’t let me in- rodzice nie dali mi głośno słuchać muzyki my parents didn’t allow me to listen to loud music- nie przerywaj, daj mi powiedzieć do końca stop interrupting and let me finish what I’m saying- dał się prowadzić jak dziecko he allowed himself to be led like a child- a ja, idiota, dałem im się oszukać and I, like an idiot, let them trick me- jest ambitna i nie daje sobą kierować she’s ambitious and won’t let anyone control her- dała sobie obciąć/ufarbować włosy she had her hair cut/dyed2. (uderzyć) to give [sb] one pot.- dać komuś w twarz to give sb one in the face- nie wytrzymał i dał mu w zęby he lost his patience and gave him one in the teeth- jak to jeszcze raz ruszysz, dam ci po łapach if you touch that again, I’ll rap your knuckles3. posp. (o kobiecie) (odbyć stosunek) to sleep (komuś with sb); to give oneself przest. (komuś to sb)- dała mu/nie dała mu he had it off/didn’t have it off with her GB wulg.- daje, komu popadnie she sleeps around a lot pot.Ⅲ dać się — dawać się pot. 1. (można) to be possible- drzwi nie dają się otworzyć the door won’t open- tego nie da się przewidzieć that’s impossible to predict- tego nie da się wyjaśnić it can’t be explained- w oddali dał się słyszeć warkot samochodu the throbbing of a car’s engine could be heard in the distance- ile się da as much/many as possible- robić/jeść co się da to do/eat what one can- musimy uciekać, gdzie się da we’ll have to escape wherever we can- zadzwoń do mnie, jak się da give me a call if you can- jak tylko się da, to przyjadę if it’s at all possible, I’ll come- dokuczali jej jak się (tylko) da they annoyed her in every possible way- da się zrobić it can be done- czemu ma się nie dać? why shouldn’t it be possible?2. (poddać się) nie daj/dajcie się don’t give in a. up Ⅳ daj inter. (here,) let- daj, pomogę ci here, let me help you- daj, pozmywam/posprzątam here, I’ll wash up/clean up■ dałbym jej 40 lat I’d say she was 40- dać komuś lekcję a. nauczkę to teach sb a lesson- dać komuś przykład to set an example for sb- spotkajmy się, dajmy na to jutro let’s meet, say tomorrow- dajmy na to, że dostaniesz tę pracę suppose a. let’s say you do get the job- ja ci/mu dam! pot. I’ll teach a. show you/him!- jak się da, to się zrobi pot., żart. let’s see the colour of your money firstThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > da|ć
-
5 sens
m (G sensu) 1. (znaczenie) meaning, sense- dosłowny/przenośny sens a literal/figurative meaning a. sense- ekologia w sensie potocznym ecology in the accepted meaning (of the word)- dobrze pojmować a. rozumieć sens wiersza/teorii to correctly understand the meaning a. sense of a poem/theory- wypaczyć/zatrzeć/zmienić sens słów to distort/obscure/change the meaning a. sense of words- film ma niejasny/głęboki/podwójny sens the film has an unclear a. an obscure/a deep/a double meaning- jaki jest dosłowny sens tego słowa? what’s the literal sense a. meaning of this word?2. sgt (celowość, sensowność) sense, meaning- działalność/rozmowa pozbawiona sensu a. bez sensu a senseless a. pointless activity/conversation- w tym, co mówisz, jest sens a. to, co mówisz, ma sens what you say makes sense- nie pojmuję sensu twojej decyzji I can’t see any sense in your decision- macierzyństwo nadało jej życiu (całkowicie) nowy sens motherhood has added a. has given (a whole) new meaning to her life- naprawianie przestarzałych urządzeń nie ma/ma niewiele sensu there is no/little sense in repairing outdated devices- co za sens ponownie malować zupełnie czyste ściany? what’s the point of a. sense in redecorating perfectly clean walls?■ w pewnym sensie (niejako) in a way; (pod jednym względem) in one way; (do pewnego stopnia) in some ways- w pewnym sensie masz rację in a way you’re right- w pewnym sensie telewizja to strata czasu in some ways watching television is a waste of time- w sensie czegoś (pod względem) with respect to sth, as regards sth- piękna kobieta w sensie atrakcyjności seksualnej a beautiful woman with respect to a. as regards her sex appeal- różne elementy podobne do siebie tylko w sensie koloru lub długości various elements similar to one another only in respect of colour or length- chłopcy są do siebie podobni w sensie fizycznym the boys are physically similar- coś w tym sensie pot. something to that effect- powiedział coś w tym sensie, że powinniśmy… he said something to the effect that we should…- mówić z sensem to talk sense- nareszcie mówisz z sensem now you’re talking* * *( racjonalność) point; ( znaczenie) sensenie ma sensu płakać — there's no point in crying, it lub there is no use crying
* * *mi(= znaczenie) sens; (= celowość) point; (gestu, słowa) meaning; bez sensu pointless; gadać bez sensu talk gibberish; to jest bez sensu l. to nie ma sensu there's no point in it, this is pointless; dalsze starania nie miały sensu any further efforts were pointless; nie ma sensu tego robić there's no point in doing it; to ma sens this makes sense; w pewnym sensie in a sense; coś w tym sensie pot. something like that, something to this effect; ogólny sens effect ( czegoś of sth); ogólny sens jej listu był taki, że... her letter was to the effect that...The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > sens
-
6 tetera
f.teapot.* * *1 teapot* * *noun f.* * *ISF [para té] teapot; (=recipiente grande) tea urnII* * *a) ( para servir té) teapotb) (Andes, Méx) ( para hervir agua) kettlec) (Méx) ( biberón) baby's bottle* * *= teapot.Ex. The tendency of a poured liquid to cling to the outside of a container is known as the ' teapot effect.----* tetera llena de té = pot of tea.* tetera para hervir agua = kettle.* * *a) ( para servir té) teapotb) (Andes, Méx) ( para hervir agua) kettlec) (Méx) ( biberón) baby's bottle* * *= teapot.Ex: The tendency of a poured liquid to cling to the outside of a container is known as the ' teapot effect.
* tetera llena de té = pot of tea.* tetera para hervir agua = kettle.* * *1 (para servir té) teapot2 (Andes, Méx) (para hervir agua) kettle* * *
tetera sustantivo femenino
tetera sustantivo femenino teapot
' tetera' also found in these entries:
Spanish:
pitón
- pico
- sarro
English:
gold-plated
- pot
- spout
- tea cosy
- tea urn
- teapot
- urn
- kettle
- tea
* * *tetera nf1. [para servir] teapot2. [hervidor] kettle* * *f teapot* * *tetera nf1) : teapot2) : teakettle* * *tetera n teapot -
7 praw|o
Ⅰ n 1. sgt (ogół przepisów) law- prawo nowożytne modern law- prawo polskie/francuskie Polish/French law- reguły a. normy prawa legal norms a. principles- rządy prawa the rule of law- zgodnie z prawem in accordance with a. according to the law- zgodnie z polskim prawem under Polish law- zgodnie z duchem i literą prawa in accordance with the spirit and the letter of the law- wbrew prawu against the law, contrary to the law- stosować się do przepisów prawa to abide by a. obey the law- złamać prawo to break the law- być niezgodnym z prawem a. wbrew prawu to be against the law- uznać przerywanie ciąży za niezgodne z prawem to criminalize abortion- działać w granicach prawa/niezgodnie z prawem to operate within/outside the law- stać ponad prawem to be above the law- wejść w konflikt z prawem to fall foul of a. to come into conflict with the law- wyjąć kogoś spod prawa Hist. to outlaw sb- człowiek wyjęty spod prawa Hist. an outlaw- w imieniu prawa in the name of the law- w obliczu prawa in the eyes of the law- nieznajomość prawa nie zwalnia od odpowiedzialności ignorance of the law is no excuse a. defence, ignorance is no defence- prawo drakońskie Hist. Draconian law2. (norma prawna, ustawa) law; (zapisana) statute- zbiór praw a legal code a. code of laws- system praw a system of law, a legal system- uchwalać a. stanowić prawa to enact a. make laws- uchwalić prawo to pass a. adopt a law- uchylić prawo to revoke a. rescind a law książk.- prawo o spółdzielczości/środkach masowego przekazu a law on the cooperative movement/on the mass media- nowe prawo wchodzi w życie a. obowiązuje od 1 maja the new law comes into effect on a. applies as of 1 May- prawo o stowarzyszeniach wygasa a. traci moc 31 grudnia the law on association lapses on a. as of 31 December3. sgt (nauka) law- wydział prawa a law faculty- student/studentka prawa a law student- studiować prawo to study a. read law- ukończyć prawo to graduate in law4. (uprawnienie) right (do czegoś to sth); entitlement książk. (do czegoś to sth); eligibility U (do czegoś for sth)- prawa człowieka/zwierząt human/animal rights- działacz/kampania na rzecz obrony praw zwierząt an animal rights activist/campaign- prawa kobiet women’s rights- prawa publiczne/obywatelskie public/civil rights- prawa małżeńskie/rodzicielskie marital/parental rights- prawa i obowiązki obywatela civil rights and duties- prawo własności proprietorship, ownership- prawa spadkowe inheritance rights- prawa miejskie a (town/city) charter- nadać/odebrać prawa miejskie to grant/revoke a town/city charter- uczestniczyć w zebraniu bez prawa głosu to take part in a meeting without the right to vote- prawo pierwszeństwa przejazdu the right of way- równe prawa equal rights- prawo do emerytury pension rights- prawo do pracy/do strajku the right to work/to strike- mieć prawo do corocznego urlopu/do emerytury to be entitled to annual leave/to a retirement pension- mieć prawa do książki to have a. hold the copyright on a. in a. for a book- mieć prawo do ekranizacji powieści to own the film rights to a novel- mieć prawo coś zrobić to have the right a. to be entitled to do sth- ona nie ma prawa tak cię traktować she has no right to treat you like that- masz pełne prawo odmówić you have every right to refuse- kto ci dał prawo mnie krytykować? what gives a. who gave you the right to criticize me?- rościć/zastrzec sobie prawo do czegoś to claim/reserve the right to sth- nabyć/utracić prawo do czegoś to gain a. acquire/lose the right to sth- zrzec się prawa do czegoś to relinquish a. renounce one’s right to sth książk.- przyznać komuś prawo do czegoś to grant sb the right to sth- odmówić komuś prawa do czegoś to deny sb the right to sth- pozbawić kogoś prawa wykonywania zawodu to deprive sb of the right to practise their profession, to ban sb from practising a profession- upominać się o swoje prawa a. dochodzić swoich praw to demand a. claim one’s rights- jakim prawem? by what right?- jakim prawem wtrącasz się w moje sprawy? who gave you the right to interfere in my affairs?- wszelkie prawa zastrzeżone all rights reserved- wywiad publikowany na prawach wyłączności an exclusive interview- na równych prawach on equal terms- ona jest tu na prawach domownika she’s treated here as one of the family- prawo łaski the prerogative of mercy- skorzystać z prawa łaski to pardon, to be pardoned5. Aut. prawo jazdy driving licence GB; driver’s license US- zdawać/zdać egzamin na prawo jazdy to take/pass one’s driving test- chodzić na kurs prawa jazdy to take driving lessons6. (zasada, prawidłowość) law, principle- prawa naturalne/ekonomiczne/społeczne natural/economic/social laws- prawa fizyczne/natury the laws of physics/nature- odkryć/sformułować prawo to formulate a law a. principle- podlegać prawom materii/przyrody to be subject to the laws of matter/natureⅡ adv. 1. na a. w prawo (w prawą stronę) to the right; (po prawej stronie) on a. to the right- na prawo od budynku jest sad to the right of the building there’s an orchard- na prawo jest a. widzicie ratusz to a. on your right is a. you can see the town hall- iść/skręcić w prawo a. na prawo to go/turn right- skręć w pierwszą (ulicę) w prawo take the first (street to the) right- na prawo patrz! Wojsk. eyes right!- szastał pieniędzmi na prawo i lewo he was spending money right, left and centre pot.- w prawo i w lewo (na wszystkie sposoby) in every possible way2. pot. (w polityce) pójść na prawo to veer to the right- zwrot na prawo a turn to the right- być na prawo od kogoś to be to the right of sb- być na prawo od centrum to be right of centreⅢ z prawa pot. (po prawej stronie) from the right- z prawa rozciągały się pola to the right, there were fields- z prawa i z lewa from all sidesⅣ prawo- w wyrazach złożonych 1. (odnoszący się do strony) right- 2. (dotyczący prawa) law-- □ prawa kardynalne Hist. cardinal laws- prawo administracyjne administrative law- prawo autorskie copyright law- prawo biogenetyczne recapitulation theory; Biol. palingenesis- prawo bliższości Hist., Prawo (the right of) primogeniture- prawo budowlane building code- prawo chełmińskie Hist., Prawo Chełm Law (a charter defining terms under which Polish towns were incorporated, modelled on the Magdeburg Law)- prawo ciążenia Newtona Fiz. Newton’s law of gravitation- prawo cywilne civil law- prawo doraźne Prawo summary justice- prawo finansowe a. skarbowe revenue law- prawo handlowe commercial a. trade law- prawo kanoniczne a. kościelne canon a. church a. ecclesiastical law- prawo karne Prawo criminal law- prawo karne wykonawcze penal law- prawo karne skarbowe penal revenue law- prawo lokalowe housing law- prawo łowieckie game laws- miasto na prawie magdeburskim a town chartered according to the Magdeburg law- prawo mennicze Hist. minting rights- prawo międzynarodowe international law- prawo Murphy’ego Murphy’s a. Sod’s pot., żart. Law- prawo obywatelstwa right of citizenship- prawo państwowe constitutional law- prawo Parkinsona Parkinson’s law- prawo pracy labour legislation, employment legislation- prawo prasowe press legislation- prawo probiercze assay law- prawo procesowe adjective a. procedural law- prawo rodzinne family law- prawo rzymskie Roman law- prawo wartości Ekon. the law of value- prawo wojenne law of war- prawo wyborcze electoral a. election law- bierne prawo wyborcze eligibility to stand for election, right to be elected- czynne prawo wyborcze voting rights, suffrage, franchise- powszechne prawo wyborcze universal suffrage a. a universal franchise- prawo wyborcze dla kobiet women’s suffrage- prawo zwyczajowe common law, custom- albo w prawo, albo w lewo you can’t have your cake and eat itThe New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > praw|o
-
8 życie
-a; ntlife; (pot: utrzymanie, wyżywienie) living, living costsżycie osobiste — personal lub private life
życie wieczne — REL eternal life
* * *n.1. ( stan organizmu) life; życie zwierząt/roślin/człowieka animal/plant/human life; życie płodowe fetal life; budzić się do życia (np. o roślinach, opowiadaniu) come to life; życie ledwie się w nim kołacze l. nie pozostało mu wiele życia he is not long for this world.2. (= istnienie, egzystencja) life; ciężkie/łatwe l. lekkie życie hard/easy life; warunki życia living conditions; dawać komuś miesiąc życia (= rokować) give sb a month to live; narażać życie risk one's life; z narażeniem życia at the risk of one's life; uratować komuś życie save sb's life; pierwszy raz w życiu for the first time in one's life; życie intymne love life; życie osobiste l. prywatne private life; życie naukowe scientific life; życie kulturalne cultural life; życie seksualne sexual life; jedwabne życie charmed life l. existence, the good life; kawał życia plenty of time ( of one's life); wstępować na nową drogę życia embark on a new career; jesień życia the autumn of one's life; wiosna życia the spring of one's life; ubezpieczenie na życie life insurance; życie wieczne rel. eternal life; życie pozagrobowe rel. afterlife; życie po śmierci life after death; życie na pełnych obrotach life in the fast lane; życie nocne nightlife; życie to nie bajka life is not a bed of roses; sprawa życia i śmierci a matter of life and death; pan życia i śmierci master of life and death; szkoła życia school of life; walka na śmierć i życie life-and-death struggle, mortal combat; historia wzięta z życia true-life story; do końca życia as long as I live; póki życia as long as life endures; zbliżać się do kresu życia be nearing one's end; za życia in l. during one's lifetime; patrzeć serio na życie treat one's life seriously; być nie do życia be lifeless, be dog-tired; dać znak życia give signs of life; nie dawać znaku życia give no signs of life; darować komuś życie spare sb l. sb's life; kochać kogoś/coś nad życie love sb/sth more than life itself; odebrać komuś życie take sb's life; targnąć się na swoje życie l. odebrać sobie życie take one's life; powołać do życia call into existence; pozostać przy życiu remain alive; pożegnać się z życiem meet one's death l. end; mieć własne życie have a life of one's own; ujść z życiem escape with one's life; utrzymać przy życiu keep alive; usunąć się z czyjegoś życia withdraw from sb's life; używać życia live it up; wchodzić w życie come into force l. effect; wcielać coś w życie put sth into effect; rozpoczynać nowe życie start l. get a new life; turn over a new leaf; get a new lease of life; zakończyć życie end one's life; zatruwać komuś życie be the bane of sb's life; zrobić komuś z życia piekło make sb's life hell; złamać komuś życie ruin sb's life; czyjeś życie wisi na włosku sb's life is hanging by a hair's breadth; dać komuś życie give birth to sb; towarzysz/-ka życia life's companion; składać życie w ofierze sacrifice one's life; poświęcić l. oddać za kogoś/coś życie lay down l. give one's life for sb/sth; poświęcić (swoje) życie komuś/czemuś dedicate one's life to sb/sth; cudem ujść z życiem have a close shave; prowadzić podwójne/cnotliwe/normalne życie live a double/virtuous/normal life; pieskie życie dog's life; rajskie życie the life of Riley; samo życie! that's life!; uciekaj, jeśli ci życie miłe! run for your life!; run for dear life!; życie jak w Madrycie żart. the life of Riley; drogo sprzedać życie sell one's life dearly; miłość czyjegoś życia (= ukochana osoba; t. przen. = pasja) the love of sb's life l. of a lifetime; o mało (co) nie stracić życia come near losing one's life; przez resztę życia for the rest of one's life; człowiek uczy się przez całe życie you l. we live and learn; ustawić kogoś na całe życie set sb up for life; i to ma być życie! przen. what a life!; życie ci ucieka life is passing you by; życie musi toczyć się dalej the show must go on.3. (= energia życiowa, temperament) life, vigor; Br. vigour; on jest bez życia he's lifeless; z życiem with vigour; nabierać życia (o opowieści, filmie) come to life; tchnąć w coś nowe życie breathe new life into sth; żyć pełnią życia live one's life to the full; nigdy w życiu! not on my l. your life!; wystraszyłem się jak nigdy w życiu I was scared half to death.4. (= ruch) activity; tętnić życiem teem with activity.5. pot. (= utrzymanie, wyżywienie) living; środki do życia means of subsistence; brak środków do życia destitution; być bez środków do życia be down at heel; życie ponad stan life beyond one's means; zarabiać na życie earn one's living l. keep; jak on zarabia na życie? what does he do for a living?The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > życie
-
9 धा
dhā
pl. dadhmási orﾠ - más, dhatthá, dādhati;
impf. ádadhāt pl. - dhur, 2. pl. ádhatta orﾠ ádadhāta RV. VII, 33, 4 ;
Subj. dádhat orﾠ - dhāt Pāṇ. 7-3, 70 Kāṡ.,
- dhas, - dhatas, - dhan;
Pot. dadhyā́t;
Impv. dādhātu pl. - dhatu;
2. sg. dhehí <fr. dhaddhi;
cf. Pāṇ. 6-4, 119 > orﾠ dhattāt RV. III, 8, 1 ;
2. pl. dhattá I, 64, 15,
dhattana I, 20, 7,
dádhāta VII, 32, 13,
orﾠ - tana X, 36, 13 <cf. Pāṇ. 7-1, 45 Sch. >;
p. dádhat, - ti m. pl. - tas;
Ā. 1. sg. dadhé <at once 3. sg. = dhatté RV. I, 149, 5 etc.. ;
andﾠ = pf. Ā.>, 2. sg. dhátse VIII, 85, 5 orﾠ dhatsé AV. V, 7, 2 ;
2., 3. du. dadhā́the, -dhā́te;
2. pl. - dhidhvé <cf. pf.>;
3. pl. dádhate RV. V, 41, 2 ;
impf. ádhatta, - tthās;
Subj. dádhase VIII, 32, 6, Pāṇ. 3-4, 96 Kāṡ. ;
Pot. dádhīta RV. I, 40, 2 orﾠ dadhītá, V, 66, 1 ;
Impv. 2. sg. dhatsva X, 87, 2 orﾠ dadhishva III, 40, 5 etc.. ;
2. pl. dhaddhvam Pāṇ. 8-2, 38 Kāṡ. orﾠ dadhidhvam RV. VII, 34, 10, etc.. ;
3. pl. dadhatām AV. VIII, 8, 3 ;
p. dádhāna);
rarely cl. 1. P. Ā. dadhati, - te RV. MBh. ;
only thrice cl. 2. P. dhā́ti RV. ;
andﾠ once cl. 4. Ā. Pot. dhāyeta MaitrUp. (pf. P. dadhaú, -dhā́tha, - dhatur, -dhimǍ4, - dhur RV. etc.;
Ā. dadhé <cf. pr.>, dadhishé orﾠ dhishe RV. I, 56, 6 ;
2. 3. du. dadhā́the, -dhā́te, 2. pl. dadhidhvé <cf. pr.>;
3. pl. dadhiré, dadhre X, 82, 5; 6,
orﾠ dhire I, 166, 10 etc.. ;
p. dádhāna <cf. pr.>;
aor. P. ádhāt, dhā́t, dhā́s;
adhúr, dhúr RV. etc.;
Pot. dheyām, - yur;
dhetana RV. TBr. ;
2. sg. dhāyīs RV. I, 147, 5 ;
Impv. dhā́tu <cf. Pāṇ. 6-i, 8 Vārtt. 3 Pat. >;
2. pl. dhā́ta orﾠ - tana, 3. pl. dhāntu RV. ;
Ā. adhita, - thās, adhītām, adhīmahi, dhīmahi, dhimahe, dhāmahe RV. ;
3. sg. ahita, hita AV. TĀr. ;
Subj. dhéthe RV. I, 158, 2, dhaithe, VI, 67, 7 ;
Impv. dhishvǍ4 II, 11, 18, etc.. ;
P. adhat SV. ;
dhat RV. ;
P. dhāsur Subj. - sathas andﾠ - satha RV. ;
Ā. adhishi, - shata Br. ;
Pot. dhishīya ib. P. VII, 4, 45 ;
dheshīya MaitrS. ;
fut. dhāsyati, - te orﾠ dhātā Br. etc.;
inf. dhā́tum Br. etc.;
Ved. alsoﾠ - tave, - tavaí, - tos;
dhiyádhyai RV. ;
Class. alsoﾠ - dhitum;
ind. P. dhitvā́ Br. ;
hitvā Pāṇ. 7-4, 42,
-dhā́ya andﾠ -dhā́m AV.:
Pass. dhīyáte RV. etc. Pāṇ. 6-4, 66,
p. dhīyámāna RV. I, 155, 2 ;
aor. ádhāyi, dhā́yi RV. Pāṇ. 7-3, 33 Kāṡ. ;
Prec. dhāsīshṭa orﾠ dhāyishīshṭa VI, 4, 62)
to put, place, set, lay in orﾠ on (loc.) RV. etc. etc.
(with daṇḍam, to inflict punishment on <with loc. MBh. V, 1075,
with gen. R. V, 28, 7 >;
with tat-padavyāmpadam, to put one's foot in another's footstep i.e. imitate, equal Kāvyâd. II. 64);
to take orﾠ bring orﾠ help to (loc. orﾠ dat.;
with āré, to remove) RV. AV. ṠBr. ;
(Ā.) to direct orﾠ fix the mind orﾠ attention ( cintām, manas, matim, samādhim etc.) upon, think of (loc. orﾠ dat.), fix orﾠ resolve upon (loc. dat. acc. with prati orﾠ a sentence closed with iti) RV. Mn. MBh. Kāv. BhP. ;
to destine for, bestow on, present orﾠ impart to (loc. dat. orﾠ gen.) RV. Br. MBh. etc. (Pass. to be given orﾠ granted, fall to one's <dat.> lot orﾠ share RV. I, 81, 3);
to appoint, establish, constitute RV. ṠBr. ;
to render (with double acc.) RV. VII, 31, 12 Bhartṛ. III. 82 ;
to make, produce, generate, create, cause, effect, perform, execute RV. TBr. ṠvetUp. etc. (aor. with pūrayām, mantrayām, varayām etc. = pūrayām etc. cakāra);
to seize, take hold of, hold, bear, support, wear, put on (clothes) RV. AV. Kāv. BhP. etc.;
(Ā.) to accept, obtain, conceive (esp. in the womb), get, take (with ókas orﾠ cánas, to take pleasure orﾠ delight in <loc. orﾠ dat.>) RV. AV. Br. ;
to assume, have, possess, show, exhibit, incur, undergo RV. Hariv. Kāv. Hit.etc.:
Caus. - dhāpayati Pāṇ. 7-3, 36 ;
( seeﾠ antar-dhā, ṡrad-dhā etc.):
Desid. dhítsati, - te (Pāṇ. 7-4, 54), to wish to put in orﾠ lay on (loc.) RV. AitBr. (Class. Pass. dhitsyate;
dhitsya seeﾠ s.v.);
dídhishati, - te, to wish to give orﾠ present RV. ;
(Ā.) to wish to gain, strive after (p. dídhishāṇa X, 114, 1) ib.:
with avadyám, to bid defiance ib. IV, 18, 7 (cf. didhishā́yya, didhishú):
Intens. dedhīyate Pāṇ. 6-4, 66. ;
+ cf. Zd. dā, dadaiti;
Gk. θε, θη, τίθημι;
Lith. dedú, déti;
Slav. dedja, diti;
Old Sax. duan, dôn,
Angl. Sax. dôn,
Eng. do;
Germ. tuan; tuon, thun
2) mfn. putting, placing, bestowing, holding, having, causing etc. (ifc.;
cf. 2. dha);
m. placer, bestower, holder, supporter etc.;
N. of Brahmā. orﾠ Bṛihas-pati L. ;
(ā) f. seeﾠ 2. dha;
instr. (= nom.) perhaps in the suffix dhā (which forms adverbs from numerals e.g.. eka-dhā́, dví-dhā etc.)
-
10 we|jść
pf — w|chodzić impf (wejdę, wejdziesz, wszedł, weszła, weszli — wchodzę) vi 1. (znaleźć się) to enter, to come/go in- wejść do domu tylnymi drzwiami to enter a house by the back door- proszę wejść (please) come in!- no wchodź! come on in!- piłka weszła do bramki the ball went into the goal- rakieta weszła na orbitę the rocket went into orbit- gwóźdź łatwo wszedł w deskę the nail went smoothly into the plank- klucz z trudem wchodził do zamka the key didn’t want to go in the lock- otwórz okno, żeby weszło trochę świeżego powietrza open the window to let a bit of fresh air in- wejść pod kołdrę/łóżko to get under the bedclothes/bed- wejść na pokład statku to board a ship- wejść do łóżka/samochodu to get into bed/into a car- wejść w kałużę to walk into a puddle2. (do góry) to go up; (wspiąć się) to climb- wejść na piętro/strych to go upstairs/up to the attic- wejść na drzewo/mur to climb a tree/wall- wejść na drabinę a. po drabinie to climb (up) a ladder- wejść na szczyt to reach the summit- jak tam wszedłeś? how did you get up there?3. przen. (znaleźć się w jakiejś sytuacji) to enter- wejść na rynek [firma] to enter the market- wejść z kimś w spółkę to go into partnership a. enter a partnership with sb- wejść z kimś w sojusz to enter an alliance with sb- wejść z kimś w konflikt to come into conflict with sb- wejść w interes pot. to go into a. enter business- chcesz w to wejść? are you interested?- wejść do firmy to join a. enter a firm- wejść do zarządu towarzystwa to get onto the board of a society- wejść do parlamentu [poseł] to enter parliament- wejść w rolę to enter a role także przen.- szybko weszła w rolę gospodyni domowej/kobiety interesu she quickly got used to the role of housewife/a woman of business- wejść w stan nieważkości to enter a state of zero gravity- wejść do finału/półfinału Sport [zawodnik, drużyna] to get through to a. reach the final/semi-final- wejść w kłus/galop [koń] to break into a trot/gallop- wejść w posiadanie czegoś książk. to come into possession of sth- wejść w reakcję/w związek Chem. to react/combine- wchodzimy w nową erę we’re entering a new era4. (zmieścić się) to fit a. go into- moja stopa nie wejdzie w ten but my foot’s too big for this shoe- do tego pudełka wchodzi 30 piłek this box holds 30 balls5. (być częścią) w skład zestawu wchodzą trzy krzesła i stół the set consists of three chairs and a table 6. przen. (zacząć badać) to enter, to go into- wchodzić w szczegóły to go a. enter into details- nie będę już wchodzić w to, dlaczego to zrobiłem I won’t go into why I did it7. Komput. (skorzystać) (z bazy danych) to access; (z menu, katalogu) to open- wszedł do Internetu/na stronę WWW he went on(to) the Internet/entered a web page8. (przy stosunku) [mężczyzna] to enter vt, to penetrate vt- niech ci to nie wejdzie w nałóg! don’t make a habit of it!- wejść na ekrany/scenę pot. (zacząć być granym) to come out, to open- wejść do historii książk. to go down in history- wejdzie do historii jako wielki mąż stanu he will go down in history as a great statesman- wejść do literatury książk. to enter the (literary) canon- wejść w życie pot. (o młodych) to start one’s adult life; książk. [ustawa] to come into effect a. force- wyrzucą go drzwiami, a on wchodzi oknem ≈ shut the door on him and he comes in through the window pot.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > we|jść
-
11 de día
during the day* * *= in the daytime, during the daytime, during daytimeEx. Most of us are aware that driving at night is more demanding and stressful than driving in the daytime.Ex. The primary purpose of this study was to determine the effect of bright light exposure during the daytime on dressing behavior in the cold.Ex. Security cameras in a shopping mall have recorded the video footage of a man taking a dump in a plant pot during daytime.* * *= in the daytime, during the daytime, during daytimeEx: Most of us are aware that driving at night is more demanding and stressful than driving in the daytime.
Ex: The primary purpose of this study was to determine the effect of bright light exposure during the daytime on dressing behavior in the cold.Ex: Security cameras in a shopping mall have recorded the video footage of a man taking a dump in a plant pot during daytime. -
12 durante el día
= by day, daytime [day-time], in the daytime, during the daytime, during daytimeEx. We are too prone to be dummy people by day, and thinking, articulate individuals only in the safety of home and leisure.Ex. A sample of 105 hours of daytime soap opera programming from 1989-90 was analyzed for depictions of sexual behaviours, safe sex, and pregnancy.Ex. Most of us are aware that driving at night is more demanding and stressful than driving in the daytime.Ex. The primary purpose of this study was to determine the effect of bright light exposure during the daytime on dressing behavior in the cold.Ex. Security cameras in a shopping mall have recorded the video footage of a man taking a dump in a plant pot during daytime.* * *= by day, daytime [day-time], in the daytime, during the daytime, during daytimeEx: We are too prone to be dummy people by day, and thinking, articulate individuals only in the safety of home and leisure.
Ex: A sample of 105 hours of daytime soap opera programming from 1989-90 was analyzed for depictions of sexual behaviours, safe sex, and pregnancy.Ex: Most of us are aware that driving at night is more demanding and stressful than driving in the daytime.Ex: The primary purpose of this study was to determine the effect of bright light exposure during the daytime on dressing behavior in the cold.Ex: Security cameras in a shopping mall have recorded the video footage of a man taking a dump in a plant pot during daytime. -
13 por el día
= by day, daytime [day-time], during the daytime, in the daytime, during daytimeEx. We are too prone to be dummy people by day, and thinking, articulate individuals only in the safety of home and leisure.Ex. A sample of 105 hours of daytime soap opera programming from 1989-90 was analyzed for depictions of sexual behaviours, safe sex, and pregnancy.Ex. The primary purpose of this study was to determine the effect of bright light exposure during the daytime on dressing behavior in the cold.Ex. Most of us are aware that driving at night is more demanding and stressful than driving in the daytime.Ex. Security cameras in a shopping mall have recorded the video footage of a man taking a dump in a plant pot during daytime.* * *= by day, daytime [day-time], during the daytime, in the daytime, during daytimeEx: We are too prone to be dummy people by day, and thinking, articulate individuals only in the safety of home and leisure.
Ex: A sample of 105 hours of daytime soap opera programming from 1989-90 was analyzed for depictions of sexual behaviours, safe sex, and pregnancy.Ex: The primary purpose of this study was to determine the effect of bright light exposure during the daytime on dressing behavior in the cold.Ex: Most of us are aware that driving at night is more demanding and stressful than driving in the daytime.Ex: Security cameras in a shopping mall have recorded the video footage of a man taking a dump in a plant pot during daytime. -
14 कृ
kṛi
Ā. 2. sg. kṛishé;
impf. 2. andﾠ 3. sg. ákar, 3. sg. rarely ákat ṠBr. III, XI ;
3. du. ákartām;
pl. ákarma, ákarta ( alsoﾠ BhP. ix), ákran (aor., according to Pāṇ. 4-2, 80 Kāṡ.);
Ā. ákri RV. X, 159, 4 and 174, 4,
ákṛithās RV. V, 30, 8,
ákṛita ( RV.);
akrātām ( ṠāṇkhṠr.), ákrata ( RV. AV.):
Impv. kṛidhí ( alsoﾠ MBh. I, 5141 and BhP. VIII),
kṛitám, kṛitá;
Ā. kṛishvá, kṛidhvám;
Subj. 2. andﾠ 3. sg. kar pl. kárma, kárta andﾠ kartana, kran;
Ā. 3. sg. kṛita RV. IX, 69, 5,
3. pl. kránta RV. I, 141, 3:
Pot. kriyāma RV. X, 32, 9 ;
pr. p. P. (nom. pl.) krántas Ā. krāṇá. cl. 1. P. kárasi, kárati, kárathas, káratas, káranti;
Ā. kárase, kárate, kárāmahe:
impf. ákaram, ákaras, ákarat (aor., according to Pāṇ. 3-1, 59):
Impv. kára, káratam, káratām:
Subj. káram, kárāṇi, káras, kárat, kárāma, káran;
Ā. karāmahai;
pr. p. (f.) kárantī (Naigh.) III. cl. 5. P. kṛiṇómi, - ṇóshi, - ṇóti, kṛiṇuthás, kṛiṇmás andﾠ kṛiṇmasi, kṛiṇuthá, kṛiṇvánti;
Ā. kṛiṇvé, kṛiṇushé, kṛiṇuté, 3. du. kṛiṇvaíte RV. VI, 25, 4 ;
pl. kṛiṇmáhe, kṛiṇváte:
impf. ákṛiṇos, ákṛiṇot, ákṛiṇutam, ákṛiṇuta andﾠ - ṇotana RV. I, 110, 8,
ákṛiṇvan;
Ā. 3. sg. ákṛiṇuta pl. ákṛiṇudhvam, ákṛiṇvata:
Impv. kṛiṇú orﾠ kṛiṇuhí orﾠ kṛiṇutā́t, kṛiṇótu, kṛiṇutám, kṛiṇutā́m, 2. pl. kṛiṇutá orﾠ kṛiṇóta orﾠ kṛiṇótana, 3. pl. kṛiṇvántu;
Ā. kṛiṇushvá, kṛiṇutā́m, kṛiṇvā́thām, kṛiṇudhvám:
Subj. kṛiṇávas, - ṇávat orﾠ - ṇávāt, kṛiṇávāva, - ṇávāma, - ṇávātha, - ṇávatha, - ṇávan;
Ā. kṛiṇávai (once - ṇavā RV. X, 95, 2),
kṛiṇavase ( alsoﾠ ṠvetUp. II, 7 v.l. - ṇvase), kṛiṇavate, kṛiṇávāvahai, kṛiṇávāmahai, 3. pl. kṛiṇávanta ( RV.) orﾠ kṛiṇavante orﾠ kṛiṇvata ( RV.):
Pot. Ā. kṛiṇvītá;
pr. p. P. kṛiṇvát (f. -vatī́) Ā. kṛiṇvāṇá. IV) cl. 8. (this is the usual formation in the Brāhmaṇas;
Sūtras, andﾠ in classical Sanskṛit) P. karómi
(ep. kurmi MBh. III, 10943 R. II, 12, 33);
kurvás, kuruthás, kurutás, kurmás < kulmas in an interpolation after RV. X, 128 >,
kuruthá, kurvánti;
Ā. kurvé, etc., 3. pl. kurváte (Pāṇ. 6-4, 108-110):
impf. akaravam, akaros, akarot, akurva, etc.;
Ā. 3. sg. akuruta pl. akurvata:
Impv. kuru, karotu (in the earlier language 2. andﾠ 3. sg. kurutāt, 3. sg. alsoﾠ BhP. VI, 4, 34),
kuruta orﾠ kurutana Nir. IV, 7 ;
Ā. kurushva, kurudhvam, kurvátām:
Subj. karavāṇi, karavas, - vāt, - vāva orﾠ - vāvas (Pāṇ. 3-4, 98 Kāṡ.),
- vāma orﾠ - vāmas ( ib.), - vātha, - van;
Ā. karavai, kuruthās, karavāvahai ( TUp. ;
- he MBh. III, 10762),
karavaithe, - vaite (Pāṇ. 3-4, 95, Kāṡ),
- vāmahai (- he MBh. R. I, 18, 12):
Pot. P. kuryām Ā. kurvīya (Pāṇ. 6-4, 109 and 110) ;
pr. p. P. kurvát (f. -vatī́);
Ā. kurvāṇá:
perf. P. cakā́ra, cakártha, cakṛivá, cakṛimá, cakrá (Pāṇ. 7-2, 13) ;
Ā. cakré, cakriré;
p. cakṛivas (acc. cakrúsham RV. X, 137, 1);
Ā. cakrāṇa ( Vop.): 2nd fut. karishyáti;
Subj. 2. sg. karishyā́s RV. IV, 30, 23 ; 1st fut. kártā:
Prec. kriyāsam:
aor. P. Ved. cakaram RV. IV, 42, 6,
acakrat RV. IV, 18, 12, ácakriran RV. VIII, 6, 20 ;
Ā. 1. sg. kṛiske RV. X, 49, 7 ;
Class. akārshīt Pāṇ. 7-2, 1 Kāṡ. ;
(once akārashīt BhP. I, 10, 1);
Pass. aor. reflex. akāri andﾠ akṛita (Pāṇ. 3-1, 62 Kāṡ.):
Inf. kártum, Ved. kártave, kártavaí, kártos ( seeﾠ ss.vv.);
ind. p. kṛitvā́, Ved. kṛitvī́ < RV. > andﾠ kṛitvā́ya TS. IV, V ;
to do, make, perform, accomplish, cause, effect, prepare, undertake RV. etc.;
to do anything for the advantage orﾠ injury of another (gen. orﾠ loc.) MBh. R. etc.;
to execute, carry out (as an order orﾠ command) ib. ;
to manufacture, prepare, work at, elaborate, build ib. ;
to form orﾠ construct one thing out of another (abl. orﾠ instr.) R. I, 2, 44 Hit. etc.. ;
to employ, use, make use of (instr.) ṠvetUp. Mn. X, 91 MBh. etc.. ;
to compose, describe R. I ;
to cultivate Yājñ. II, 158 (cf. Mn. X, 114);
to accomplish any period, bring to completion, spend
(e.g.. varshāṇidaṡacakruḥ, « they spent ten years» MBh. XV, 6 ;
kshaṇaṉkuru, « wait a moment» MBh. ;
cf. kritakshaṇa);
to place, put, lay, bring, lead, take hold of (acc. orﾠ loc. orﾠ instr. e.g.. ardháṉ-kṛi, to take to one's own side orﾠ party, cause to share in (gen.;
seeﾠ 2. ardhá);
haste orﾠ pāṇau-kṛi, to take by the hand, marry Pāṇ. 1-4, 77 ;
hṛidayena-kṛi, to place in one's heart, love Mṛicch. ;
hṛidi-kṛi, to take to heart, mind, think over, consider Rājat. V, 313 ;
manasi-kṛi id. R. II, 64, 8 Hcar. ;
to determine, purpose <ind. p. - sikṛitvā orﾠ - si-kṛitya> Pāṇ. 1-4, 75 ;
vaṡe-kṛi, to place in subjection, become master of Mn. II, 100);
to direct the thoughts, mind, etc. ( mánas RV. Mn. MBh. etc.. ;
orﾠ buddhim Nal. XXVI, 10 orﾠ matim MBh. R. orﾠ bhāvam < ib. >, etc.)
towards any object, turn the attention to, resolve upon, determine on
(loc. dat. inf., orﾠ a sentence with iti e.g.. māṡokemanaḥkṛithāḥ,
do not turn your mind to grief Nal. XIV, 22 ;
gamanāyamatiṉcakre, he resolved upon going R. I, 9, 55 ;
alābuṉsamutsrashṭuṉmanaṡcakre, he resolved to create a gourd MBh. III, 8844 ;
drashṭātavâ̱smî ̱timatiṉcakāra, he determined to seeﾠ him MBh. III, 12335);
to think of (acc.) R. I, 21, 14 ;
to make, render (with two acc. e.g.. ādityaṉkāshṭhāmakurvata, they made the sun their goal AitBr. IV, 7) RV. ṠBr. etc.;
to procure for another, bestow, grant (with gen. orﾠ loc.) RV. VS. ṠBr. etc.. ;
Ā. to procure for one's self, appropriate, assume ṠBr. BṛĀrUp. Mn. VII, 10 etc.. ;
to give aid, help any one to get anything (dat.) RV. VS. ;
to make liable to (dat.) RV. III, 41, 6 ṠBr. IV ;
to injure, violate (e.g.. kanyāṉ-kṛi, to violate a maiden) Mn. VIII, 367 and 369 ;
to appoint, institute ChUp. Mn. ;
to give an order, commission Mn. R. II, 2, 8 ;
to cause to get rid of, free from (abl. orﾠ - tas) Pāṇ. 5-4, 49 Kāṡ. ;
to begin (e.g.. cakreṡobhayitumpurīm, they began to adorn the city) R. II, 6, 10 ;
to proceed, act, put in practice VS. ṠBr. AitBr. etc.;
to worship, sacrifice RV. ṠBr. Mn. III, 210 ;
to make a sound ( svaram orﾠ ṡabdam) MBh. III, 11718 Pāṇ. 4-4, 34 Hit.),
utter, pronounce (often ifc. with the sounds phaṭ, phut, bhāṇ, váshaṭ, svadhā́, svā́hā, hiṉ), pronounce any formula (Mn. II, 74 and XI, 33) ;
(with numeral adverbs ending in dhā) to divide, separate orﾠ break up into parts (e.g.. dvidhā-kṛi, to divide into two parts, ind. p. dvidhākṛitvā orﾠ dvidhā-kṛitya orﾠ - kāram Pāṇ. 3-4, 62 ;
sahasradhā-kṛi, to break into a thousand pieces);
(with adverbs ending in vat) to make like orﾠ similar, consider equivalent (e.g.. rājyaṉtṛiṇa-vatkṛitvā, valuing the kingdom like a straw Vet.);
(with adverbs ending in sāt)
to reduce anything to, cause to become, make subject
( seeﾠ ātma-sāt, bhasma-sāt) Pāṇ. 5-4, 52ff. ;
The above senses of kṛi may be variously modified orﾠ almost infinitely extended according to the noun with which this root is connected, as in the following examples:
sakhyaṉ-kṛi, to contract friendship with;
pūjāṉ-kṛi, to honour;
rājyaṉ-kṛi, to reign;
snehaṉ-kṛi, to show affection;
ājñāṉ orﾠ nideṡaṉ orﾠ ṡāsanaṉ orﾠ kāmaṉ orﾠ yācanāṉ orﾠ vacaḥ orﾠ vacanaṉ orﾠ vākyaṉ-kṛi, to perform any one's command orﾠ wish orﾠ request etc.;
dharmaṉ-kṛi, to do one's duty Mn. VII, 136 ;
nakhāni-kṛi, « to clean one's nails» seeﾠ kṛita-nakha;
udakaṉ Mn. Yājñ. R. Daṡ. orﾠ salilaṉ R. I, 44, 49 kṛi, to offer a libation of Water to the dead;
to perform ablutions;
astrāṇi-kṛi, to practise the use of weapons MBh. III, 11824 ;
darduraṉ-kṛi, to breathe the flute Pāṇ. 4-4, 34 ;
daṇḍaṉ-kṛi, to inflict punishment etc. Vet. ;
kālaṉ-kṛi, to bring one's time to an end i.e. to die;
ciraṉ-kṛi, to be long in doing anything, delay;
manasā (for - si seeﾠ above) kṛi, to place in one's mind, think of, meditate MBh. ;
ṡirasā-kṛi, to place on one's the head;
mūrdhnā-kṛi, to place on one's head, obey, honour
Very rarely in Veda AV. XVIII, 2, 27,
but commonly in the Brāhmaṇas, Sūtras,
andﾠ especially in classical Sanskṛit the perf.
forms cakāra andﾠ cakre auxiliarily used to form the periphrastical perfect of verbs, especially of causatives e.g.. āsāṉcakre, « he sat down» ;
gamayā́ṉcakāra, « he caused to go» < seeﾠ Pāṇ. 3-1, 40 ;
in Veda some other forms of kṛi are used in a similar way, viz. pr. karoti ṠāṇkhṠr. ;
impf. akar MaitrS. and Kāṭh. ;
3. pl. akran MaitrS. and TBr. ;
Prec. kriyāt MaitrS. ( seeﾠ Pāṇ. 3-1, 42);
according to Pāṇ. 3-1, 41, alsoﾠ karotu with vid>
Caus. kārayati, - te,
to cause to act orﾠ do, cause another to perform, have anything made orﾠ done by another
(double acc. instr. andﾠ acc. < seeﾠ Pāṇ. 1-4, 53 >
e.g.. sabhāṉkāritavān, he caused an assembly to be made Hit. ;
rāja-darṡanaṉmāṉkāraya, cause me to have an audience of the king;
vāṇijyaṉkārayedvaiṡyam, he ought to cause the Vaiṡya to engage in trade Mn. VIII, 410 ;
naṡakshyāmikiṉcitkārayituṉtvayā, I shall not be able to have anything done by thee MBh. II, 6);
to cause to manufacture orﾠ form orﾠ cultivate Lāṭy. Yājñ. II, 158 MBh. etc.. ;
to cause to place orﾠ put, have anything placed, put upon, etc.
(e.g.. taṉcitrapaṭaṉvāsa-gṛihebhittāvakārayat,
he had the picture placed on the wall in his house Kathās. V, 30) Mn. VIII, 251. ;
Sometimes the Caus. of kṛi is used for the simple verb orﾠ without a causal signification
(e.g.. padaṉkārayati, he pronounces a word Pāṇ. 1-3, 71 Kāṡ. ;
mithyāk-, he pronounces wrongly ib. ;
kaikeyīmanurājānaṉkāraya, treat orﾠ deal with Kaikeyī as the king does R. II, 58, 16):
Desid. cíkīrshati (aor. 2. sg. acikīrshīs ṠBr. III), ep. alsoﾠ - te, to wish to make orﾠ do, intend to do, design, intend, begin, strive after AV. XII, 4, 19 ṠBr. KātyṠr. Mn. etc.. ;
to wish to sacrifice orﾠ worship AV. V, 8, 3:
Intens. 3. pl. karikrati (pr. p. kárikrat seeﾠ Naigh. II, 1 and Pāṇ. 7-4, 65),
to do repeatedly RV. AV. TS. ;
Class. carkarti orﾠ carikarti orﾠ carīkarti Pāṇ. 7-4, 92 Kāṡ.,
alsoﾠ carkarīti orﾠ carikarīti orﾠ carīkarīti orﾠ cekrīyate < ib. Sch. Vop. >;
+ cf. Hib. caraim, « I perform, execute» ;
ceard, « an art, trade, business, function» ;
sucridh, « easy» ;
Old Germ. karawan, « to prepare» ;
Mod. Germ. gar, « prepared (as food)» ;
Lat. creo, ceremonia;
κραίνω, κρόνος
2) cl. 3. P. p. cakrát (Pot. 2. sg. cakriyās;
aor. 1. sg. akārsham AV. VII, 7, 1 orﾠ akārisham RV. IV, 39, 6),
to make mention of, praise, speak highly of (gen.) RV. AV.:
Intens. (1. sg. carkarmi, 1. pl. carkirāma, 3. pl. carkiran;
Impv. 2. sg. carkṛitā́t andﾠ carkṛidhi;
aor. 3. sg. Ā. cárkṛishe) id. RV. AV. (cf. kārú, kīrí, kīrtí.)
3) to injure, etc. seeﾠ 2. kṛī
to make the sound kharaṭa Pāṇ. 5-4, 57 Kāṡ. ;
P. - karoti, to make straight ib.
-
15 कार्य _kārya
कार्य pot. p. [कृ-कर्मणि ण्यत्] What ought to be done, made, performed, effected &c. कार्या सैकतलीनहंसमिथुना स्रोतोवहा मालिनी Ś.6.17; साक्षिणः कार्याः Ms.8.61; so दण्डः, विचारः &c.-र्यम् 1 (a) Work, action, act, affair, business; कार्यं त्वया नः प्रतिपन्नकल्पम् Ku.3.14; Ms.5.15. (b) A matter, thing.-2 Duty; अभिचैद्यं प्रतिष्ठासुरासी- त्कार्यद्वयाकुलः Śi.2.1.-3 Occupation, enterprize, emer- gent business.-4 A religious rite or performance.-5 A motive, object, purpose; कार्यमत्र भविष्यति Pt.2.7 (v. l.); 116; Śi.2.36; H.4.61.-6 Want, need, occa- sion, business (with instr.); किं कार्यं भवतो हृतेन दयिता- स्नेहस्वहस्तेन मे V.2.2; तृणेन कार्यं भवतीश्वराणाम् Pt.1.71, 4.27; Amaru.73.-7 Conduct, deportment.-8 A law-suit, legal business, dispute &c.; बहिर्निष्क्रम्य ज्ञायतां कः कः कार्यार्थीति Mk.9; Ms.8.43.-9 An effect, the neces- sary result of a cause (opp. कारण).-1 (In Gram.) Operation; विभक्तिकार्यम् declension.-11 The denoue- ment of a drama; कार्योपक्षेपमादौ तनुमपि रचयन् Mu.4.3.-12 Healthiness (in medicine).-13 Origin.-14 A body; कार्याश्रयिणश्च कललाद्याः (कार्यं शरीरम्) Sāṅ. K.43. [cf. Germ. kāra; Pers. kār; Prāk. kajja; Mar. kāja]-Comp. -अक्षम a. unable to do one's duty, incom- petent.-अकार्यम् to be done and not to be done, right and wrong (action); कार्याकार्यमजानतः गुरोः (परित्यागो विधीयते) Pt.1.36.-अकार्यविचारः discussion as to the pro- priety or otherwise of anything, deliberation on the arguments for and against any proceeding.-अधिपः 1 the superintendent of a work or affair.-2 the planet that decides any question in astrology.-अपेक्षिन् pursuing a particular object; कुर्वन्त्यकाले$भिव्यक्तिं न कार्या- पेक्षिणो बुधाः Ks.56.133.-अर्थः 1 the object of any undertaking, a purpose; बलस्य स्वामिनश्चैव स्थितिः कार्यार्थ- सिद्धये Ms.7.167.-2 an application for employment.-3 any object or purpose.-अर्थिन् a.1 making a request.-2 seeking to gain one's object or purpose; मनस्वी कार्यार्थी गणयति न दुःखं न च सुखम् Bh.2.81.-3 seeking an employment.-4 pleading a cause in court, going to law; Mk.9.-आश्रयिन् a. Resorting to the body; कार्याश्रयिणश्च कललाद्याः Sāṅ. K.43.-आसनम् seat of transacting business.-ईक्षणम् superintendence of public affairs; स्थापयेदासने तस्मिन् खिन्नः कार्येक्षणे नृणाम् Ms.7.141.-उद्धारः discharge of a duty.-उद्योगः active engagement in any business.-कर a. efficacious.-कर्तृ m.1 an agent, a workman.-2 a friend, benefac- tor; नृपतिजनपदानां दुर्लभः कार्यकर्ता Pt.1.131.-कारणे (dual)1 cause and effect; object and motive; ˚वर्जितः Pt.1.413.-2 some special cause of an act; न भक्त्या कस्यचित्को$पि प्रियं प्रकुरुते नरः । मुक्त्वा भयं प्रलोभं वा कार्यकारणमेव वा ॥ Pt.1.412 ˚भावः the relation of cause and effect.˚संबन्धः The relation of cause and effect. In मीमांसा this is established by the rule of अन्वयव्यतिरेक (i. e. तद्भावे भावः तदभावे अभावः) The earliest exposition of this expression is found in the शाबरभाष्य on MS.4.3.2; cf. कार्यकारणसम्बन्धो नाम स भवति, यस्मिन् सति यद् भवति यस्मिंश्चासति यन्न भवति, तत्रैव कार्य- कारणसंबन्धः । This should be contrasted with the नैयायिक view of अन्वय-व्यतिरेक which they use for establishing व्याप्ति.-कालः time for action, season, fit time or oppor- tunity; Rām.1. (-n.) कार्यकालं संज्ञापरिभाषम् परिभाषेन्दुशेखर pari. 2 and 3.-गौरवम् importance of the act, deed, or occasion; respect for the performance; U.7. कार्य- गौरवादात्ययिकवशेन वा Kau. A.1.19.-चिन्तक a.1 prudent, cautious, considerate. (-कः) manager of a business, executive officer; धर्मज्ञाः शुचयो$लुब्धा भवेयुः कार्य- चिन्तकाः Y.2.191.-च्युत a. out of work, out of employ, dismissed from an office.-जातम्, -दर्शनम् 1 inspection of a work; Ms.8.9,23.-2 inquiry into public affairs.-निर्णयः settlement of an affair; उभयः प्रतिभूर्ग्राह्यः समर्थः कार्यनिर्णये Y.2.1.-पदवी line of conduct, course of action; पुरावृत्तोद्गारैरपि च कथिता कार्यपदवी Māl.2.13.-पुटः 1 a man who does any useless thing.-2 a mad, eccentric or crazy man.-3 an idler.-प्रद्वेषः dislike to work, idleness, laziness.-प्रेष्यः an agent, a messenger.-भाजनम्, -पात्रम् any one engaged in active life.-वस्तु n. an aim or object.-विपत्तिः f. a failure, reverse, misfortune.-व्यसनम् failure of an affair.-शेषः 1 the remainder of a business; Ms.7.153.-2 completion of an affair.-3 part of a business.-सिद्धिः f. success, fulfilment of an object.-स्थानम् a place of business, office.-हन्तृ 1 obstructing or marring another's work; H.1.77.-2 opposed to another's interests. -
16 zadziałać
1. (-am, -asz); vb; od działać 2. vi perf( podjąć działanie) to take action* * *pf.1. pot. ( o mechanizmie) (= zacząć działać) work, start working.2. pot. (= podziałać) have an effect; ( o leku) work, start working; to powinno zadziałać this should do the job l. trick.3. pot. (= przystąpić do działania) take action.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > zadziałać
-
17 развалям
1. spoil, impair, mar(съсипвам) ruin(въздух и пр.) vitiate, contaminate(вкус) spoil, vitiate(стомах) upset. disorder(повреждам) damageразвалям апетита си spoil o.'s appetiteразвалям комплект damage a setтой си развали здравето he ruined his healthще си развалиш очите you wilt ruin your eyesразвалям строя воен. break the ranks2. (разрушавам) pull down, destroy, demolish3. (разтурям, осуетявам) (сдружение) dissolve(договор) break(годеж) break off(приятелство) sever, breakразвалям дом/семейство break up a home/family4. (нарушавам, разстройвам) spoil, mar; upset; disturbразвалям удоволствието на някого spoil/mar s.o.'s pleasureразвалям впечатлението от spoil the effect of' развалям плановете на някого upset/spoil/wreck/confound s.o.'s plansразг. upset s.o.'s apple-cartразвалям спокойствието на някого disturb s.o.развалям настроението на някого spoil s.o.'s humour, put s.o. out of humourразвалям вечерта на някого ruin s.o.'s evening, разг. bitch s.o.'s evening5. (морално) corrupt, deprave, debauch6. (пари) change, breakможете ла да ми развалите десет лева? can you change ten levs for me? can you give me change for ten levs?развалям ce7. go/get bad(влошавам се) deteriorate, become worse(за продукти и пр.) spoil, perish(за месо) taint(за вода) putrifyкойто бързо се разгаля perishable(за зъби) decay, get bad(гния) rotтази храна не се разваля лесно this food will keepпродукти, които не се развалят лесно non-perishable productsне се разваля от горещина/влага it resists heat/moisture, it is heatproof/mois-tureproof(за механизъм) get out of order, break downнастроението му се развали his spirits fell, he got out of humour8. (погро-знявам) lose o.'s looks9. (за време) break* * *разва̀лям,гл.1. spoil, impair, mar; ( вида, ефекта) disfigure; ( съсипвам) ruin; ( въздух и пр.) vitiate, contaminate; ( вкус) spoil, vitiate; ( стомах) upset, disorder; ( повреждам) damage; \развалям апетита си spoil o.’s appetite; \развалям комплект damage a set; \развалям строя воен. break the ranks; \развалям фигурата си lose o.’s figure;2. ( разрушавам) pull down, destroy, demolish;3. ( разтурям, осуетявам) ( сдружение) dissolve; ( договор) break; disaffirm; ( годеж) break off; ( приятелство) sever, break; \развалям дом/семейство break up a home/family;4. ( нарушавам, разстройвам) spoil, mar; upset; disturb; put a damper (on); \развалям вечерта на някого разг. bitch s.o.’s evening; \развалям впечатлението от spoil the effect of; \развалям плановете на някого upset s.o.’s apple-cart; \развалям спокойствието на някого disturb s.o.;5. ( морално) corrupt, deprave, debauch;6. ( пари) change, break;\развалям се 1. go/get bad; разг. go to the dogs; go to pot; ( влошавам се) deteriorate, become worse; (за продукти и пр.) spoil, perish; (за месо) taint; (за вода) putrefy; който бързо се разваля perishable; (за зъби) decay, get bad; ( гния) rot; настроението му се развали his spirits fell, he got out of humour; не се разваля от горещина/влага it resists heat/moisture, it is heatproof/moisture-proof; (за механизъм) get out of order, break down; тази храна не се разваля лесно this food will keep;2. ( погрознявам) lose o.’s looks;3. (за време) break.* * *impair: You развалямed the holiday. - Ти развали празника., addle (се, за храна); perish (се); break (за време, договор); blunder; corrupt (морално): money развалямed him - парите го развалиха; damage; defeat; deprave (морално); destroy (разрушавам); deteriorate; go off{gouOf}; injure; ravage{`rEvidj}; thwart; muck up (undid-undone) (нещо направено); unmake (нещо направено); vitiate* * *1. 'РАЗВАЛЯМ плановете на някого upset/spoil/wreck/confound s.o.'s plans 2. (вкус) spoil, vitiate 3. (влошавам се) deteriorate, become worse 4. (въздух и пр.) vitiate, contaminate 5. (гния) rot 6. (годеж) break off 7. (договор) break 8. (за вода) putrify 9. (за време) break 10. (за зъби) decay, get bad 11. (за месо) taint 12. (за механизъм) get out of order, break down 13. (за продукти и пр.) spoil, perish 14. (морално) corrupt, deprave, debauch 15. (нарушавам, разстройвам) spoil, mar;upset;disturb 16. (пари) change, break 17. (повреждам) damage 18. (погро-знявам) lose o.'s looks 19. (приятелство) sever, break 20. (разрушавам) pull down, destroy, demolish 21. (разтурям, осуетявам) (сдружение) dissolve 22. (стомах) upset. disorder 23. (съсипвам) ruin 24. 1, spoil, impair, mar 25. go/get bad 26. || РАЗВАЛЯМ ce 27. РАЗВАЛЯМ апетита си spoil o.'s appetite 28. РАЗВАЛЯМ вечерта на някого ruin s. o.'s evening, разг. bitch s. o.'s evening 29. РАЗВАЛЯМ впечатлението от spoil the effect of 30. РАЗВАЛЯМ дом/семейство break up a home/family 31. РАЗВАЛЯМ комплект damage a set 32. РАЗВАЛЯМ настроението на някого spoil s.o.'s humour, put s.o. out of humour 33. РАЗВАЛЯМ спокойствието на някого disturb s. о. 34. РАЗВАЛЯМ строя воен. break the ranks 35. РАЗВАЛЯМ удоволствието на някого spoil/mar s.o.'s pleasure 36. който бързо се разгаля perishable 37. можете ла да ми развалите десет лева? can you change ten levs for me?can you give me change for ten levs? 38. настроението му се развали his spirits fell, he got out of humour 39. не се разваля от горещина/влага it resists heat/moisture, it is heatproof/mois-tureproof 40. продукти, които не се развалят лесно non-perishable products 41. разг. upset s.o.'s apple-cart 42. тази храна не се разваля лесно this food will keep 43. той си развали здравето he ruined his health 44. ще си развалиш очите you wilt ruin your eyes -
18 ciąg
m (G ciągu) 1. (w przestrzeni) row, stretch- ciąg komunikacyjny a traffic route- ciąg handlowy a shopping precinct- ciąg pieszy a pedestrian way a. precinct- ciąg spacerowy a walkway, a promenade- ciąg sklepów a row a. stretch of shops- ciąg betonowych słupów a line a. row of concrete pillars- pisać w ciągu to run on2. (w czasie) (wydarzeń) chain, sequence; (nieszczęść, wypadków, zwycięstw, rozczarowań) series, string; (scen, zdjęć, odpowiedzi, głosek) sequence- w ciągu rozmowy/dochodzenia during the course of conversation/an investigation- w ciągu ostatniego dziesięciolecia during the last decade- musisz odpowiedzieć w ciągu czterech dni you have to answer within four days- dojdziemy tam w ciągu godziny we’ll get there within an hour- (czyjś) ciąg myśli sb’s train of thought- ustawiczne pytania zakłócały mu ciąg myśli the constant questions upset his train of thought- ciąg przyczynowo-skutkowy cause and effect- ciąg dalszy nastąpi to be continued- w dalszym ciągu still- w dalszym ciągu jestem bez pracy I still don’t have a job3. sgt Techn. (powietrza) current of air; (w kominie) draught GB, draft US; (wody, gazu) flow- w kominie jest dobry ciąg the chimney draws well4. Zool. (wędrówka zwierząt) migration; (ryb) run; (ptaków) passage, flight 5. sgt Lotn. ciąg a. siła ciągu thrust- ciąg wsteczny reverse thrust6. Mat. sequence- ciąg malejący/nieskończony a decreasing/an infinite sequence7. Żegl. fall-rope 8. pot. (okres pijaństwa, brania narkotyków) bender- □ ciąg produkcyjny Techn. production process- ciąg technologiczny Techn. production line* * *( komunikacyjny) route; ( myśli) train, LOT thrust, ( powietrza) draught (BRIT), draft (US), MAT sequenceciąg technologiczny lub produkcyjny — production process
* * *mi1. (= rzeczy następujące jedna po drugiej) sequence, train; ciąg myśli train of thought; jednym ciągiem without a break, at a stretch, continuously.2. mat. sequence, progression; ciąg liczbowy sequence of numbers; ciąg arytmetyczny/geometryczny arithmetic/geometric progression; ciąg rosnący/malejący increasing/decreasing sequence; ciąg skończony/nieskończony finite/infinite sequence; ciąg zbieżny convergent sequence.3. mat., komp. (= następujące po sobie znaki) string; ciąg znaków/liter/cyfr/symboli string of characters/letters/digits/symbols.5. w ciągu... in l. within (the space of...); during...; w ciągu godziny, miesiąca in l. within an hour, a month; w ciągu dnia during the day.6. dalszy ciąg continuation; dalszy ciąg powieści/filmu sequel to a novel/film; ciąg dalszy nastąpi to be continued; robić coś w dalszym ciągu continue l. keep doing sth.7. techn. ciąg produkcyjny production line.8. (= trasa, układ dróg l. ulic) route; ciąg komunikacyjny thoroughfare; ciąg pieszy pedestrian street.10. lotn. thrust; ciąg silnika odrzutowego jet thrust; ciąg śmigła propeller thrust; ciąg wsteczny reverse thrust.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > ciąg
-
19 głos
m (G głosu) 1. (osoby) voice- niski/wysoki głos a deep/high-pitched voice- piskliwy/chrapliwy głos a shrill/husky voice- mówić donośnym/drżącym/stanowczym głosem to speak in a loud/trembling/firm voice- w słuchawce usłyszałem męski/kobiecy głos a man’s/woman’s voice came through the receiver- głos drżał mu ze wzruszenia his voice trembled with emotion- nie móc (wy)dobyć z siebie głosu to be unable to get a word out- głos uwiązł mu/jej w krtani a. w gardle his/her words stuck in his/her throat, he/she couldn’t get the words out- głos mu/jej się łamał his/her voice was breaking (up) a. cracking (up)- podnieść/zniżyć głos to raise/to lower one’s voice- stracić/odzyskać głos to lose one’s voice/to get one’s voice back- zawiesić głos to pause (for effect)- na głos [czytać, liczyć] aloud a. out loud- na cały głos [krzyczeć, wrzeszczeć] at the top of one’s voice- w głos [śmiać się, płakać] loud, out loud2. (zwierząt) cry- myśliwy usłyszał głos łani the hunter heard the cry of a doe- głosy ptaków bird calls3. książk. (dźwięk) sound- głos a. głosy miasta the sound a. sounds of the city- głos a. głosy ulicy the sound a. sounds of the street- głos a. głosy przyrody the sound a. sounds of nature- głos syren/trąb the sound a. sounds of sirens/horns4. książk., przen. (nakaz wewnętrzny) głos rozsądku the voice of reason- głos serca/sumienia one’s heart/conscience- słyszeć głos sumienia to hear one’s conscience speaking- iść za głosem serca to listen to a. follow one’s heart- głos wewnętrzny nakazywał mu zawrócić a (little) voice inside was telling him to turn back5. książk. (zdanie) opinion- głos znanego krytyka the opinion of a well-known critic- głos sprzeciwu a dissenting opinion6. (wypowiedź w dyskusji) comment- czy są jeszcze jakieś inne głosy? are there any other comments?- do głosu zapisało się 10 osób 10 people are signed up to speak- zabrać głos to speak, to take the floor- głos doradczy participation in a meeting without a vote- chciałbym zabrać głos w sprawie formalnej I’d like to raise a point of order- mieć głos to have the floor- głos ma minister finansów the Minister of Finance has the floor- dojść do głosu to take the floor- odebrać komuś głos to take the floor away from sb- udzielić komuś głosu to give sb the floor- zaraz panu udzielę głosu I’ll give you the floor in a minute- dopuścić kogoś do głosu to let sb say something; to let sb get a word in edgeways a. edgewise pot.7. (udział w głosowaniu) vote- większością głosów by a majority vote- wniosek przeszedł większością głosów the motion was carried by a majority vote- liczyć głosy to count a. tally the votes- oddać głos to vote- na kogo oddała pani głos? who did you vote for?- wstrzymać się od głosu to abstain (from voting)8. Muz. (linia melodyczna) part, voice- utwór na dwa głosy a piece for two voices- śpiewać na dwa/trzy/cztery głosy to sing in two/three/four parts- śpiewać pierwszym/drugim głosem to sing the first/second voice9. Muz. (skala głosu wokalisty) voice- głos altowy/basowy/sopranowy (the) alto/bass/soprano voice- głos koloraturowy a coloratura voice- głos operowy an operatic voice- śpiewać pełnym głosem to sing in a full voice■ mały głos Muz. weak (singing) voice- głos krwi książk. (poczucie więzi) blood loyalties, blood ties; (popęd naturalny) (natural) instinct(s)- głos natury książk. (natural) instinct- dojść do głosu książk. (uzewnętrznić się) to come to the fore; (zdobyć popularność) to gain popularity- wołać/krzyczeć/mówić wielkim głosem książk. (mówić głośno) to call/shout in a loud voice; (domagać się) to plead; (ostrzegać) to warn- zedrzeć głos (uszkodzić) to strain one’s voice, to talk oneself hoarse- psie głosy nie idą w niebiosy przysł., przest. ill wishes never come true* * *voice; ( prawo przemawiania) voice, say; ( w wyborach) votedojść ( perf) do głosu — ( w dyskusji) to be allowed to speak; ( uzewnętrznić się) to find expression
podnosić (podnieść perf) głos na kogoś — to raise one's voice to sb
udzielać (udzielić perf) komuś głosu — to grant lub give the floor to sb
* * *mi1. ( dźwięk) voice; (= brzmienie) sound; ( ptaka) call; (trąbki, dzwonu) sound; na cały głos at the top of one's voice; płakać na cały głos cry out loud; stracić głos lose one's voice; mieć głos (np. do śpiewania) have a great voice; podnieść głos raise one's voice; głos wołającego na puszczy a voice crying in the wilderness.2. (= nakaz wewnętrzny) call, voice; głos sumienia voice of one's consciousness; iść za głosem serca let one's heart rule one's head, follow the call of one's heart.3. muz. part; utwór na cztery głosy four-part piece.4. ( na zebraniu) (= prawo przemawiania) permission to speak, the floor; dojść do głosu get a chance to speak; mieć głos have the floor; prosić o głos ask for permission to speak, ask to be recognized; udzielić komuś głosu give sb permission to speak, give sb the floor; zabrać głos w sprawie... speak out on the matter of...5. (= zdanie) voice, opinion; głos krytyki voice of criticism; głos sprzeciwu dissenting voice; rozstrzygający głos (w głosowaniu, wyborach) casting vote; ( czyjaś opinia w jakiejś sprawie) final say; rozstrzygający głos należy do ciebie you have the final say; mieć głos doradczy act as an advisor.6. (= opinia wyrażona w głosowaniu) vote; oddać swój głos cast one's vote; zwyciężyć dużą liczbą głosów win by a large number of votes.The New English-Polish, Polish-English Kościuszko foundation dictionary > głos
-
20 विद्
vid1) cl. 2. P. Dhātup. XXIV, 56 ;
vetti ( vidmahe Br. ;
vedati, - te Up. MBh. ;
vidáti, - te AV. etc.;
vindati, - te MBh. etc.;
Impv. vidāṉ-karotu Pañcat. <cf. Pāṇ. 3-1, 41 >;
1. sg. impf. avedam, 2. sg. avet orﾠ aves Pāṇ. 8-2, 75, RV. etc.. etc.. ;
3. pl. avidus Br. ;
cf. Pāṇ. 3-4, 109 ;
avidan MBh. etc.;
pf. véda <often substituted for pr. vetti cf. Pāṇ. 3-4, 83 >, 3. pl. vidús orﾠ vidre RV. ;
viveda MBh. etc.;
vidāṉcakā́ra Br. etc. <cf. Pāṇ. 3-1, 38 ;
accord. toﾠ Vop. alsoﾠ vidām-babhūva>;
aor. avedīt ib. ;
vidām-akran TBr. ;
fut. veditā́ ṠBr. ;
vettā MBh. fut. vedishyati, - te Br. Up. ;
vetsyati, - te MBh. etc.;
inf. véditum, - tos Br. ;
vettum MBh. etc.;
ind. p. viditvā́ Br. etc.), to know, understand, perceive, learn, become orﾠ be acquainted with, be conscious of, have a correct notion of (with acc., in older, language alsoﾠ with gen.;
with inf. = to know how to) RV. etc. etc. ( viddhiyathā, « know that» ;
vidyāt, « one should know», « it should be understood» ;
yaevamveda <in Br. >, « who knows thus», who has this knowledge);
to know orﾠ regard orﾠ consider as, take for, declare to be, call (esp. in 3. pl. vidus, with two acc. orﾠ with acc. andﾠ nom. with iti,
e.g.. taṉsthaviraṉviduḥ, « they consider orﾠ call him aged» ;
rājarshiritimāṉviduḥ, « they consider me a Rājarshi») Up. Mn. MBh. etc.;
to mind, notice, observe, remember (with gen. orﾠ acc.) RV. AV. Br. ;
to experience, feel (acc. orﾠ gen.) RV. etc. etc.;
to wish to know, inquire about (acc.) ṠBr. MBh.:
Caus. vedáyate (rarely - ti;
aor. avīvidat;
Pass. vedyate), to make known, announce, report, tell ṠBr. etc. etc.;
to teach, explain ṠāṇkhṠr. Nir. ;
to recognize orﾠ regard as, take for (two acc.) MBh. Kāv. etc.;
to feel, experience ṠBr. Mn. etc.:
Desid. of Caus. in vivedayishu q.v.:
Desid. vividishati orﾠ vivitsati, to wish to know orﾠ learn, inquire about (acc.) ṠBr. etc. etc.:
Intens. vevidyate, vevetti
+ Gr. cf. Gk. εἶδον for ἐγγιδον, οἶδα for γγοιδα = veda;
Lat. videre;
Slav. věděti;
Goth. witan, wait;
Germ. wiṡṡan, wissen;
Angl. Sax. wât;
Eng. wot
víd2) mfn. knowing, understanding, a knower (mostly ifc.;
superl. vit-tama) KaṭhUp. Mn. MBh. etc.;
m. the planet Mercury VarBṛS. (cf. 2. jña);
f. knowledge understanding RV. KaushUp. ;
(pl.) Bhām. ;
3) (originally identical with 1. vid) cl. 6. P. Ā. Dhātup. XXVIII, 138 ;
vindáti, - te (Ved. alsoﾠ vitté, vidé;
p. vidāná orﾠ vidāna <q.v.>;
ep. 3. pl. vindate Pot. vindyāt, often = vidyāt;
pf. vivéda <3. pl. vividus Subj. vividat>, vividvás, 3. pl. vividre, vidré RV. etc. etc.;
p. vividvás RV. ;
vividivas Pāṇ. 7-2, 68 ;
aor. ávidat, - data ib. <Ved. Subj. vidā́si, -dā́t;
Pot. vidét, deta VS. AV. Br. ;
3. sg. videshṭa AV. II, 36, 3 >;
Ā. 1. sg. avitsi RV. Br. ;
fut. vettā, vedishyati Gr.;
vetsyati, - te Br. etc.;
inf. vidé RV. ;
vettum MBh. etc.;
véttave AV. ;
- ttavai <?> andﾠ - tos Br. ;
ind. p. vittvā́ AV. Br. ;
- vidya Br. etc.), to find, discover, meet orﾠ fall in with, obtain, get, acquire, partake of, possess RV. etc. etc. (with diṡas, to find out the quarters of she sky MBh.);
to get orﾠ procure for (dat.) RV. ChUp. ;
to seek out, look for, attend to RV. etc. etc.;
to feel, experience Cāṇ. ;
to consider as, take for (two acc.) Kāv. ;
to come upon, befall, seize, visit RV. AV. Br. ;
to contrive, accomplish, perform, effect, produce RV. ṠBr. ;
(Ā. m. c. alsoﾠ P.) to take to wife, marry (with orﾠ scil. bhāryām) RV. Mn. MBh. etc.;
to find (a husband), marry (said of a woman) AV. Mn. MBh. ;
to obtain (a son, with orﾠ scil. sutam) BhP.:
Pass. orﾠ Ā. vidyáte (ep. alsoﾠ - ti;
p. vidyamāna <q.v.>;
aor. avedi), to be found, exist, be RV. etc. etc.;
(esp. in later language) vidyate, « there is, there exists», often with na, « there is not» ;
with bhoktum, « there is something to eat» ;
followed by a fut., « is it possible that?» Pāṇ. 3-3, 146 Sch. ;
yathā-vidé, « as it happens» i.e. « as usual», « as well as possible» RV. I, 127, 4 etc..:
Caus. vedayati, to cause to find etc. MBh.:
Desid. vividishati orﾠ vivitsati, - te Gr. (cf. vivitsita):
Intens. vevidyate, vevetti ib. (for p. vévidat andﾠ - dāna seeﾠ vi- andﾠ saṉvid)
4) (ifc.) finding, acquiring, procuring ( seeﾠ anna-, aṡva-, ahar-vid etc.)
5) cl. 7. Ā. Dhātup. XXIX, 13 ;
vintte, to consider as, take for (two acc.) Bhaṭṭ.
Страницы
- 1
- 2
См. также в других словарях:
Pot-in-pot refrigerator — The pot in pot refrigerator, also known as a Zeer الزير in Arabic, is a refrigeration device which keeps food cool without electricity by using evaporative cooling. A porous outer earthenware pot, lined with wet sand, contains an inner pot (which … Wikipedia
Pol Pot — Infobox Prime Minister name =Saloth Sar Pol Pot caption = Pol Pot in 1977 at the height of his power order =General Secretary of the Communist Party of Kampuchea term start =1963 term end =1979 deputy = predecessor =Tou Samouth successor = None… … Wikipedia
Melting pot — For other uses, see Melting pot (disambiguation). The image of the United States as melting pot was popularized by the 1908 play The Melting Pot. The melting pot is a metaphor for a heterogeneous society becoming more … Wikipedia
Fire pot — Fire Fire (f[imac]r), n. [OE. fir, fyr, fur AS. f[=y]r; akin to D. vuur, OS. & OHG. fiur, G. feuer, Icel. f[=y]ri, f[=u]rr, Gr. py^r, and perh. to L. purus pure, E. pure Cf. {Empyrean}, {Pyre}.] 1. The evolution of light and heat in the… … The Collaborative International Dictionary of English
Free-air concentration enrichment — FACE facility in the Nevada desert. Free Air Carbon dioxide Enrichment (FACE) is a method used by ecologists and plant biologists that raises the concentration of CO2 in a specified area and allows the response of plant growth to be measured.… … Wikipedia
Cultural appropriation — Non Japanese person learns Japanese martial art Cultural appropriation is the adoption of some specific elements of one culture by a different cultural group. It describes acculturation or assimilation, but can imply a negative view towards… … Wikipedia
pottery — /pot euh ree/, n., pl. potteries. 1. ceramic ware, esp. earthenware and stoneware. 2. the art or business of a potter; ceramics. 3. a place where earthen pots or vessels are made. [1475 85; POTTER1 + Y3] * * * I One of the oldest and most… … Universalium
Pottery — Pot and Pots redirect here. For Pot, see Pot (disambiguation). For POTS, see POTS (disambiguation). Unfired green ware pottery on a traditional drying rack at Conner Prairie living history museum … Wikipedia
Glossary of cue sports terms — The following is a glossary of traditional English language terms used in the three overarching cue sports disciplines: carom (or carambole) billiards referring to the various carom games played on a billiard table without pockets; pool (pocket… … Wikipedia
Cambodia — /kam boh dee euh/, n. a republic in SE Asia: formerly part of French Indochina. 11,163,861; 69,866 sq. mi. (180,953 sq. km). Cap.: Phnom Penh. Formerly, People s Republic of Kampuchea, Khmer Republic. * * * Cambodia Introduction Cambodia… … Universalium
South Asian arts — Literary, performing, and visual arts of India, Pakistan, Bangladesh, and Sri Lanka. Myths of the popular gods, Vishnu and Shiva, in the Puranas (ancient tales) and the Mahabharata and Ramayana epics, supply material for representational and… … Universalium
